cizgi
duyuru DUYURULAR :
Web sitemiz yenilenmiştir, üst menüden ilgili içeriklere aynı şekilde erişebilirsiniz..

Haklarınız

Haklarınız

Peki nasıl hak sahibi olacaksınız ve bu haklarınızı nasıl koruyacaksınız? Bunun öncelikli ve temel adımı tescildir. Eğer sahip olduğunuz mal ve hizmetleri başka işletmelerin mal ve hizmetlerinden ayırt eden bir işarete sahipseniz bu işaretin tescili ile MARKA sahibi (dolayısıyla marka hakkı sahibi); tarım dahil teknoloji alanında bir ürüne veya yönteme ilişkin spesifik bir problemin çözümünü gerçekleştirmişseniz buluş sahibi, bu buluşun tescili ile PATENT sahibi (patent hakkı sahibi); tasarımlarınızın tescili ile de endüstriyel tasarım sahibi yani hak sahibi olursunuz.

Şimdi marka, patent, endüstriyel tasarım hak sahipliğinin kapsamı ve bu haklarınızın nasıl korunacağını inceleyelim Marka sahipliği marka hakkı sahipliğini de içerir. Hak sahipliği süresi tescil için başvuru tarihinden başlamak üzere 10 yıldır. Bu süre onar yıllık yenilemeler ile bir süreye bağlı olmaksızın uzatılabilir. Marka üzerindeki hak mutlak bir haktır. Marka hakkı, sahibine, markanın başkası tarafından kullanılmasını yasaklayan inhisari (tekel) hak ve yetkiler sağlar. Marka sahibi istediği takdirde inhisari lisans sözleşmesi veya inhisari olmayan lisans sözleşmesi ile markasının kullanım hakkını verebilir. Üçüncü kişiler, marka hakkı sahibinin izni olmadan markayı kullanamazlar (Mark. KHK m. 9). Aksi halde, marka hakkı sahibinin bunun önlenmesini isteme hakkı vardır.

Marka hakkı ihlal edilen (tecavüze uğrayan) marka sahibi hukuk ve ceza davaları yoluyla hakkını arayabilir. Patent hakkı, sahibine patenti kullanma ve patentin başkası tarafından izinsiz kullanılmasını önleme yetkisi verir.Patent isteğe bağlı bir lisans sözleşmesine konu olabilir.Patent sahibi inhisari veya inhisari olmayan lisans sözleşmesi ile patente konu olan buluşu, üçüncü kişilere kullandırabilir.Patentin kullanılması, konusu olan buluşun, sanayi ve ticarete uygulanmasıdır. Patent başvurusu ve patent, sahibine hukuki koruma sağlar. Patent hakkı, sürenin dolmasıyla sona erer. Bu süreler, incelemesiz patent sisteminde 7 yıllık; incelemeli patent sisteminde 20 yıllık koruma sağlar.

Patent sahibinin izni ile, bir defa ticaret alanına çıkan malların el değiştirmeleri serbesttir Bu patentten doğan hakkın tüketilmesi olarak belirtilir. Hakkın tüketilmesi ilkesi ülkesel yapar.

Patent hakkının korunması hem hukuk hem de ceza davaları yoluyla sağlanır.Patent hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi 551 sayılı KHK ve TTK m. 56 vd’den yararlanır.

Tasarım hakkı tasarımcıya veya onun hukuki haleflerine aittir.

Tescilli tasarımların koruma süresi, başvuru tarihinden itibaren 5 yıldır. Bu süre beşer yıllık dönemler halinde yenilenmek üzere toplam 25 yıla kadar uzatılabilir.

Tasarımın kullanılması hak ve yetkileri münhasıran tasarım hakkı sahibinindir.Üçüncü kişiler, tasarım hakkı sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarlanan veya tasarımın uygulandığı bir ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, sözleşme yapmak için icapta bulunamaz, ithal edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu amaçla elde bulunduramaz. (554 sayılı KHK m.3/I, 17). Burada sözü geçen izin, inhisari veya inhisari olmayan lisans sözleşmeleriyle verilir.

Tasarım hakkı iki yüze sahiptir.Bu hakkın olumlu yüzü sahibine kullanma ve olumsuz yüzü ise tasarımın başkası tarafından izinsiz kullanılmasını menetmek yetkisini tasarım sahibine vermesidir.

Tasarım hakkının korunması, hukuk davaları ve/veya ceza davalarına konu olabilir.

Yukarıda özet bir şekilde bahsettiğimiz fikri mülkiyet haklarının etkin bir şekilde korunması, bireysel yararlarının yanında, yaratıcılığın teşviki, teknolojik gelişmelerin endüstriye uygulanması, ülkedeki yabancı sermayenin artışı, ulusal ve uluslar arası ticaretin gelişmesi ve gerek ulusal gerekse uluslar arası pazarda rekabet gücünün artmasında da büyük öneme sahiptir.

Ayşegül GÜLTEKİN
Marka ve Patent Vekili

Bir Cevap Yazın